نوشته‌ها

پیشه های پدری

پیشه در بومگردی

کسب و کار آدم‌های هر روزگار، اثر مستقیم روی رفتار و فرهنگشان دارد.
راهی كه هر آدمی برای گذران زندگی‌اش برمی‌گزیند، نگاه او را به زندگی از دیگران متمایز می‌كند و به او زبان و نگاه ویژه‌ای می‌بخشد. سهم زیادی از عمر هر آدمی در كار می‌گذرد و از وقتی شهرها به وجود آمدند، مردم خیلی زود یاد گرفتند كه غیر دامداری و كشاورزی و کارهای تولیدی با ارائه خدمات و فروش كالا هم می‌توان درآمد داشت و از همان روزگار، مردمان تلاشگری بودند كه در كارگاه‌های ابتدایی و ساده و پشت دخل مغازه‌هایشان، بخشی از نیاز همنوعانشان را تأمین می‌كردند و شغلشان گاهی به چند هنر نیز آراسته بود.
حالا خیلی از آن شغل‌ها فراموش شده‌اند. گذر روزگار و پیشرفت زندگی بشر، دیگر جایی برای بسیاری از آنها نگذاشته است. بخشی از آنها به خاطر توسعه صنعت و علم از بین رفته‌اند، برای بخشی دیگر هم فرصت و حالی نمانده است. با این حال هنوز در گوشه و كنار محله‌های قدیمی‌تر، كسانی هستند كه به همان شیوه‌های قدیمی كار می‌كنند و خدماتی به مردم می‌دهند كه دیگر كمتر می‌توان نشانه‌ای از آن در شهرها پیدا كرد.
در دنیایی كه دائماً در حال تغییر است و با شیبی تند مدرنیته را پشت سر می گذارد.عده ای ترمز مدرنیته زندگی خود را کشیده در دنیای گردشگری خدمات بومی را ارائه می دهند.این خدمات که در قالب بومگردی مطرح می گردد بیشتر رویکرد خدمات اقامتی به خود گرفته که در فضای بومی اتفاق می افتد.
حال اگر پهنه این خدمات را به پیشه های پدری بگستریم .و در کنار خانه های پدری به کسب و کار های پدری نیز بپردازیم باز زنده سازی این پیشه ها از نابودی آنها جلوگیری و جذابیت بومگردی را دو چندان می نماییم.
بازتاب این طرز فكرها در زندگی روزمره، میراث فرهنگی هر منطقه را تشكیل می‌دهد و هویتی را به وجود می‌آورد كه مردم آن دیار تصویر خود را در آن پیدا می‌كنند و این هویت به نوبه خود ضامن حفظ این میراث می‌شود. ما این هویت را در كشورهای در حال توسعه “سنت” می‌نامیم كه در محدوده آن ساختار و كاركرد جامعه باز تولید می‌شود و تداوم می‌یابد.
سنتی كه از طریق انتقال دانسته‌ها، عقاید مذهبی و اسطوره‌ها، از قرنی به قرن بعد منتقل می‌شود، از نسلی به نسل دیگر از طریق نوشته‌ها یا گفته‌ها و امثال و حكم و نیز از طریق آنچه عرف می‌نامیم. شغل‌ها هم بخشی از این” سنت‌ها “هستند.که از یک نسل به نسل دیگر انتقال می یابند.
با تاکید و پافشاری بر پیشه پدری هم امکان کار آفرینی و هم کسب درآمد بیشتر به پشتوانه بومگردی بوجود می آید.
مشاغلی همچون چلنگری،پیله وری،کافه چی،گیوه دوزی،سبد بافی،باغداری،مرغ داری،دامداری، پنبه زنی،مسگری،حمومی،دلاکی،چاربداری،و … می توانند ضمن جذابیت برای گردشگر نیازهای افراد یک جامعه محلی را نیز بر آورده سازد.
ادامه دارد.


آقامیر
کارشناس مدیریت در گردشگری
سرا دار کلبه آقامیر در پاسارگاد
 

پردیس حقوق بشر در پاسارگاد

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

با توجه به موقعیت جغرافیایی شهرستان و نحوه قرار گرفتن مجموعه میراث جهانی پاسارگاد و موانع قانونی جهانی و داخلی نسبت به سرمایه گذاری پیرامون این مجموعه و بویژه تنوع فرهنگی و عشایری اطراف این آثار موجب می گردد به سایر جاذبه های گردشگری شهرستان پرداخته شود .جاذبه های طبیعی ،فرهنگی ، آوازه جهانی فعالیت های نجومی و امکانات و تجهیزات مرکز شهرستان از قبیل آب برق ،تلفن ،اینترنت،شبکه بهداشت ،امنیت و اورژانس و …. در کنار کوچه باغ های سنتی و فرهنگ شیره پزی ، تولیدات کشاورزی و باغداری بصورت طبیعی و ارگانیک در کنار اقامتگاه محلی و سنتی استفاده از طبیعت و اقامتگاههای مرکز آموزش کشاورزی کمین و از همه مهمتر شهرستان پاسارگاد مابین مجموعه تاریخی تخت جمشید و پاسارگاد قرار گرفته است بنابراین در تمام فصول سال مخاطب داخلی و خارجی در شهرستان بفور دیده می شود . با توجه به برند گردشگری پاسارگاد به عنوان نخستین شهر بوم گردی نجومی ایران و جهان و قلب تپنده گردشگری ایران می توان شرایط سرمایه گذاری در صنعت گردشگری بویژه بوم گردی رادر این شهرستان بوجود آورد .

منابع آب شیرین شهرستان پاسارگاد تحت فشار برداشت‌های غیرقابل تحملی قرار دارند. ۸۰ درصد خاک این شهرستان را زمین های کشاورزی ، باغداری و مراتع دامداری تشکیل می‌دهند و تقریباً دو سوم حجم بارندگی شهرستان پیش از آنکه بتواند رودها را پر آب کند، تبخیر می‌شود. در نتیجه، صنعت کشاورزی بیش از نیمی از آب مورد نیاز خود را با برداشت از آبخوان‌ها تأمین می‌کند، مصرف عمومی شهرستان به دلایل وجود ازدیاد جمعیت به سرعت در حال تحلیل بردن منابع زیرزمینی است. با نرخ کنونی مصرف بی‌رویه آب در شهرستان بزودی ذخایر آلوده یا به پایان خواهد رسید.

سیاست‌های اقتصادی مبتنی بر کشاورزی و باغداری بر وخامت این مشکل افزوده‌اند. بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی برای مالکان چاه‌ها آزاد است و به علت وجود یارانه‌های دولتی، مصرف‌کنندگان تنها بخشی از هزینه‌های واقعی مصرف انرژی لازم برای پمپاژ آب به سطح را می‌پردازند. سالانه حجم قابل توجه ای از آب‌های زیرزمینی غیرقابل بازگشت ، جهت مصرف کشاورزی به سطح زمین پمپاژ می‌شوند.و با اضافه نمودن آلاینده های شیمیایی در معرض تبخیر قرار می گیرند.

ایجاد باغ ارگانیک و رویکرد عمومی استفاده از محصولات باغی و کشاورزی سبز (ارگانیک) موجب می گردد که جاذبه گردشگری باغ را دو چندان نماید . وجود باغ ایرانی با پیشینه و برندی همچون پردیس های کوروش موجب می گردد گردشگران بیشماری راهی شهرستان گردند.

اهداف کاربردی:

۱-ترغیب گردشگران داخلی و خارجی به بازدید از جاذبه های موجود در استان و شهرستان پاسارگاد

۲-توسعه پایدار گردشگری در مناطق بومی و محلی بویژه جامعه محلی شهرستان

۳-آشنایی جامعه محلی با تجهیزات ، امکانات و تاسیسات و زیر ساخت های متناسب با توسعه گردشگری

۴-بهبود وضعیت زندگی معیشت مردم محلی و بومی

۵-معرفی فرهنگ جامعه محلی

۶-حفظ و توسعه فرهنگ بومی

۷-اشتغال زایی محلی و بومی

۸-معرفی انواع گردشگری (گردشگری بومی ،گردشگری عشایر ,گردشگری نجومی , طبیعت گردی و گردشگری سلامت مبتنی بر خوراک های و محصولات ارگانیک)

۹-تهیه ،تولید و فروش محصولات باغی ،کشاورزی و دامی و همچنین گیاهان داروئی

۱۰-احیاء باغ ایرانی

شهرستان پاسارگاد و منطقه کمین را بنیان گذار باغ ایرانی دانسته و امروز این شهرستان صاحب دو اثر میراث جهانی می باشد مجموعه تاریخی پاسارگاد و باغ ایرانی . این دو اتفاق موجب گردید پس از دو سال مطالعه و پژوهش میدانی و مشورت با بزرگان و صاحب اندیشان عرصه گردشگری و محیط زیست پیوندی بین این دو میراث جهانی برقرار نموده از منشور کورش بزرگ واژه حقوق بشر و از باغ ایرانی واژه پردیس عاریت گرفته شده و طرح پردیس حقوق بشر مبتنی بر پتانسیل های این منطقه در راستای توسعه پایدار و اقتصاد مقاومتی مهیا گردد.

باغ و باغداری از ویژگی تاریخی این منطقه می باشد که وجود ۲۵۰ هکتار تاکستان در منطقه کمین نشانگر ان است که ما می بایست با توجه به شرایط اقلیمی منطقه از سیاست کشت گندم به عنوان کشت استراتژیک به احیا و ترویج باغ داری و کشت انگور را به عنوان میوه استراتژیک منطقه معرفی نموده و به باغ داری بپردازیم .از ویژگی های انگور استفاده از برگ ، ساقه و میوه انگور می باشد که ایجاد صنایع تبدیلی از اهداف بعدی ما می باشد.

طرح پردیس حقوق بشر در ابتدا بصورت نمادین با محوریت کلبه آقامیر از پیشگامان اقامتگاههای بوم گردی ایران همزمان با کمپین جهانی حمایت از خرس قهوه ای به عنوان پایلوت نمونه غاز می گردد.و باغات موروثی این مجموعه که قدمتی بیش از ۴۰۰ سال دارد با توجه به شرایط اقلیمی حال حاضر احیاء و با مشارکت توریست های داخلی و خارجی مقدمات پردیس حقوق بشر اجرا می گردد.

رئیس کانون راهنمایان گردشگری کشور پیشنهاد داد
ساخت باغ ایرانی حقوق بشر در پاسارگاد

ساخت باغ ایرانی با مضمون حقوق بشر یکی از اقداماتی است که می‌تواند همزمان صلح و دوستی، فناوری و دانش ایرانیان در حوزه معماری و محیط‌زیست را به جهان معرفی کند و به این ترتیب به برندی برای گردشگری و درآمد ناشی از آن تبدیل شود.
هنر و معماری ایرانیان در تجلی و ساخت باغ ایرانی به اندازه‌ای اهمیت دارد که ۹ باغ ایرانی در سال ۲۰۱۱ در فهرست آثار جهانی یونسکو جای گرفت. مستندترین پیشینیه باغ ایرانی به زمان کوروش کبیر بنیانگذار سلسله هخامنشیان برمی‌گردد. به گفته هرودوت، تاریخ‌نگار یونانی کوروش به‌طور مستقیم در کاشت درختان و گل‌های باغ پاسارگاد نظارت داشته، گرچه امروز از باغ ایرانی پاسارگاد که یکی از ۹ باغ ثبت‌شده جهانی است، درخت و گلی برجای نمانده اما بقایای سیستم آبرسانی آن هنوز موجود است. از سویی ایران‌شناسان و جهانگردان نیز باغ ایرانی را نمادی از هنر ایرانیان معرفی کرده‌اند برای نمونه، آرتور پوپ که بنا به وصیتش در کنار زاینده‌رود آرمیده در یکی از کتاب‌هایش می‌نویسد: «عشق ایرانیان به درخت، آب و گل به عشقی ازلی تبدیل شد که در باغ ایرانی تجلی یافته است.» و در جای دیگری می‌گوید: «در گوشه ذهن هر ایرانی، باغی نهفته است.»

باغی برای صلح و دوستی
امروزه غیر از باغ‌های ارم، چهلستون، فین، عباس‌آباد، شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور و اکبریه که هنوز سبز هستند هیچ باغ دیگری به سبک معماری باغ ایرانی ساخته نشده است. آرش نورآقایی، رئیس کانون راهنمایان گردشگری کشور پیشنهاد می‌دهد تا باغی به سبک باغ‌های ایرانی با موضوع حقوق بشر در کنار آرامگاه کوروش ساخته شود تا در اصطلاح با یک تیر چند نشان زده شود.
او در این‌باره توضیح می‌دهد: «تاکنون کتاب‌ها و فیلم‌های محدودی درباره باغ ایرانی ساخته شده، در حالی که ایرانیان به شهادت تاریخ نخستین کسانی بودند که در کاشت درختان و ساخت باغ تبحر داشتند و حال نوبت ماست که با ساخت باغ ایرانی علاوه‌بر آنکه این هنر را زنده می‌کنیم فرصتی فراهم آوریم تا حکمت ایرانی را به گردشگران خارجی معرفی و آنان را در ساخت این باغ شریک کنیم. به این ترتیب که هر گردشگر می‌تواند به صورت حضوری یا آنلاین سفارش کاشت گل یا درختی را بدهد و گیاهش را با نام خودش در باغ ایرانی حقوق بشر ثبت کند.»
او ادامه می‌دهد: «این باغ ایرانی با نام حقوق بشر ساخته خواهد شد چراکه همه مردم دنیا می‌توانند در ساخت آن شریک باشند و به این ترتیب ناخواسته صلح و دوستی و اتحاد بین ایرانیان و مردم جهان به وجود می‌آورد.»
به اعتقاد نورآقایی این باغ نزدیک پاسارگاد باید ساخته شود چراکه کوروش نخستین کسی بود که اعلامیه حقوق بشر را صادر کرد و از سویی بنیانگذار ساخت باغ‌های ایرانی بوده است.

تلفیق محیط‌زیست و گردشگری
رئیس کانون راهنمایان گردشگری کشور می‌گوید: «با ساخت باغی به شیوه باغ‌های ایرانی که حکمت ایرانیان در استفاده از آب را نیز نشان می‌دهد حتی می‌توان سبب احیای قنات‌ها و مدیریت صحیح بهره‌وری آب شد و به این ترتیب با حفظ محیط‌زیست به تداوم چرخه گردشگری کمک و یکی از هنرهای ایرانیان را که رو به فراموشی است، زنده کرد.»
او یادآور می‌شود که برای ساخت این باغ می‌توان از مردم کمک گرفت و سازمان مردم نهادی تاسیس کرد که علاقه‌مندان در آن حضور داشته باشند، وب‌سایتی راه‌اندازی کرد تا هر روز پیام صلح‌آمیزی منتشر کند، همچنین از طریق همین وب‌سایت می‌توانند مردم جهان را به مشارکت برای ساخت و تکمیل باغ فراخوانند. به این ترتیب که هرکسی در هرجای دنیا می‌تواند با پرداخت آنلاین مبلغی پول درختی یا گلی به نام خودش بکارد که برای فرزندان و نوه‌هایش بماند و باعث افتخار آنها شود.» نورآقایی معتقد است که ساخت این باغ باید فازبندی شود تا همه‌چیز اعم از انتخاب و شیب زمین، چگونگی آبیاری و گونه‌های گیاهی که می‌تواند در آن کاشته شود مطالعه و بررسی شود تا مشکلی پیش نیاید.

جبران سد سیوند
ساخت این باغ در سعادت‌شهر می‌تواند الگویی باشد برای ادامه کار در دیگر روستاهای اطراف پاسارگاد. به گفته نورآقایی این کار می‌تواند ساخت سد سیوند را که باعث نگرانی تاریخ دوستان شد، جبران کند. این باغ می‌تواند گردشگران را که تنها برای دیدن آرامگاه کوروش به پاسارگاد می‌آیند، حداقل یک شب ماندگار کند و به این ترتیب درآمدی را نصیب مردم محلی کند و باعث توسعه پایدار شود. این طرح نمادسازی و جزئی از گردشگری خلاق به شمار می‌رود که می‌تواند برگ‌برنده گردشگری ایران در آینده شود. از سویی در سعادت‌شهر و روستاهای اطراف پاسارگاد رسمی دیرین وجود دارد که همزمان با تولد هر کودکی درخت گردویی به نامش کاشته می‌شود که نشان از پیشینه درختکاری در این منطقه می‌دهد.

باغ ایرانی حقوق بشر اجرایی می‌شود

در نخستین اقدام برای اجرایی‌شدن این طرح مریم سلیمانپور، سه هزار مترمربع باغ یا سه قفیز باغ پشت مهریه‌اش را وقف ساخت باغ ایرانی حقوق بشر کرد. ملک موردنظر به صورت موروثی در خاندان آقامیر دست به دست شده و ۴۰۰ سال پیشینه باغداری دارد. گرشک (کارگاه شیره‌پزی از انگور) آن نیز چند سال پیش مرمت شد که سالانه جشن انگور و مراسم شیره‌پزی در آن برگزار می‌شود.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Agri  tourism  (5) Agri  tourism  (7) agri-tourism (1) Agri--tourism--(10) agri-tourism (2)

پاسارگاد نخستین شهر بوم گردی نجومی ایران و جهان

بررسی ها گواهی می دهد که یکی از مهمترین عوامل موثر در پیشرفت همه جانبه در کشورهایی که به امر توسعه صنعت گردشگری نائل گشته اند مواجهه عالمانه و موشکافانه با هر موضوع و جاذبه گردشگریست ،که تاثیر بسزایی در ابعاد زندگی انسان اعم از مادی و معنوی دارد . آنچه در این رویارویی ساختارها و بسترهای قابل اتکا را میسر می نماید چیزی نیست ،جز تحقیق ، پژو هش و ایجاد برندی متناسب با جاذبه های گردشگری یک منطقه و شناساندن آن به مخاطبین . تحقیق و پژوهش در زندگی سنتی و بومی اقوام مختلف در استان فارس در کنار شناخت طبیعت آسمان شب و ارتباط آن با مقوله گردشگری یکی از جنبه های فعالیت های اقامتگاه بوم گردی کلبه آقامیر پاسارگاد که از بدو شکل گیری تا کنون مطالعات گسترده ای در زمینه ی بوم گردی ( اکوتوریسم) و گردشگری نجومی (آستروتوریسم ) به انجام رسانیده است . برند پاسارگاد قلب تپنده گردشگری بومی و نجومی ایران و جهان حاصل تلاشهای مستمر این مجموعه می باشد.

بوم گردی یا اکوتوریسم که یکی از انواع گردشگری محسوب می‌شود به راحتی با هیجان‌ منحصربه‌فردش می‌تواند حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد.بوم گردی امروزه در ایران توسط شبکه اقامتی خوشه سار از قشم و روستای شیب دراز آغاز با کلبه آقامیرپاسارگاد و خانه نقلی کاشان ،آتشونی روستای گرمه ،بارنداز طباطبایی روستای فرحزاد کامل و تا تنکابن و چلاسر ادامه می یابد.

گردشگری نجومی (آستروتوریسم)را نیز می‌توان یکی از زیر شاخه‌های بوم گردی (اکو توریسم) به شمار آورد، چرا که رصد آسمان شب در طبیعت بکر و دست نخورده انجام می گیرد که این طبیعت با خرده فرهنگ ها و آداب و رسوم محلی ترکیب می شود . هدف گردشگران نجومی در درجه اول، مشاهده زیبایی‌های طبیعت (آسمان) و سپس آشنایی با فرهنگ و آداب و رسوم فراموش شده است. .همین امر و براساس علاقه‌مندی که انسان به یافتن و سیر کردن در اسرار رمزآلود و پیچیده دارد باعث شده است که گردشگری نجومی یا تماشای طبیعت آسمان در چند سال اخیر مورد توجه منجمان حرفه‌ای و بوم گردها قرار بگیرد و حتی منبعی برای درآمدزایی برخی کشورها شده است .

علاقمندان به طبیعت آسمان شب بسیارند تا جائیکه که هزاران تور و گشت رصدی به بهانه های مختلف در گرداگرد جهان اتفاق می افتد هستند کسانی که اقیانوسها را در می نوردند تا بتوانند پدیده نجومی خاصی را رصد نموده و آن را به نام خود ثبت کنند.
امروزه عکاسی ،ثبت و رصد آسمان شب در اماکن تاریخی به خصوص در هند ، چین ،نروژ و… طرفداران بیشماری را جذب نموده است . سفر به اعماق تاریخ و همزمان سفر به کیهان و کیهان شناسی گشت های رصدی و تورهای نجومی را متحول نموده و نام جدیدی بنام گردشگری نجومی (آستروتوریسم) به خود گرفته است.

رصد آسمان شب و چشم‌اندازهای اسرارآمیز آن در کنارکوه، جنگل، دریا و کویر بخشی از طبیعت اطراف ما محسوب می‌شوند و فردی که به طبیعت علاقه داشته باشد به‌طور حتم به تمام ابعاد آن از زمین تا آسمان علاقه‌مند است.

سفر به اعماق تاریخ ،احساس غرور ولذت بردن از طبیعت آسمان شب کمترین چیزیست که فرد در گردشگری نجومی نصیبش می گردد.تجارب کسب شده توسط اقامتگاه بوم گردی کلبه آقامیر پاسارگاد به عنوان طراح و بنیانگذار آستروتوریسم از گردشگران داخلی و خارجی علاقمند به چنین سفرهایی در میراث جهانی تخت جمشید ، پاسارگاد و حافظیه گواهیست بر این ادعا.

گردشگری نجومی ظرفیتی نهفته در اماکن تاریخیست ، که می‌توان با راه‌اندازی تورهای گردشگری و استفاده از این توانمندی و خلاقیت، گروه‌های طبیعت‌گرد و منجم را جذب کرد و طبیعت آسمان را به ظرفیت‌های گردشگری اضافه نمود کاری که اکنون هند مشغول آن است چرا که شب‌هایی که در تاج محل ماه کامل است. بازتاب نور مهتاب روی مرمرهای کاخ تلألو پیدا کرده و فضای خاصی را ایجاد می‌کند و همین موضوع کوچک، بهانه‌ای است برای برگزاری تورهای ویژه در هندوستان .

تماشای آسمان از بزرگ‌ترین دیوار جهان به جاذبه‌ای تازه در گردشگری تبدیل شده است و این فرصت را فراهم می‌کند تا با قدم زدن روی دیوار چین، آسمان شب را در محیطی آرام و دور از آلودگی‌های شهری ببینند و همچنین برخی گروه‌ها با قرار دادن تلسکوپ، کمپ‌های شبانه‌ای را روی این دیوارها برپا می‌کنند.
بسیاری از این کشورها برای رونق این بخش از گردشگری به ساخت رصدخانه‌هایی اقدام که تعدادی تلسکوپ را با پایه‌های مشخص در زمین‌هایی نصب کرده‌اند و آنها را در اختیار گردشگرانی که به بهانه‌ دیدن طبیعت و آسمان به این کشورها سفر می‌کنند، قرار می‌دهند و از این لحاظ این تورهای گردشگری را حمایت می‌کنند تا آژانس‌های مسافرتی با اعتماد به نفس کامل تورهای ویژه گردشگری نجومی را راه‌اندازی کنند و برنامه‌ رصد آسمان را در شب برای گردشگران و علاقه‌مندان به نجوم در برنامه‌های خود جای‌دهند.

موضوعات کوچک و امکانات محدود با کمی خلاقیت و تدبیر می‌تواند درآمد مناسبی را از محل گردشگری که دومین صنعت درآمدزا پس از نفت است نصیب کشورما کند.

فارس گرچه اینک استانیست در میان دیگر استانهای کشور با حدود و مرزهای جغرافیایی مشخص ،اما همچنین نامی است که سرزمین باستانی ایران برای سالیان دراز نام خود را در اذهان جهانیان از آن وام می گرفت .بدین ترتیب بیجا نخواهد بود اگر گفته شود که استان فارس چکیده تمدن کهن و پر بار این مرز و بوم و مایه افتخار هر ایرانیست.امروزه به بهانه های مختلف با تلاش اقامتگاه بومگردی کلبه آقامیر پاسارگاد تور های مهتاب در تخت جمشید و پاسارگاد ،ثبت ،رصد و عکاسی از پدیده های نجومی ،برگزاری بارش شهابی برساووشی ،مقارنه و انواع گذر ها و همچنین خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی با موضوع گردشگری نجومی در فارس برگزار می گردد .