نوشته‌ها

جشن بزرگ انگور

استان فارس از قدیمی ترین مراکز تمدن بشری محسوب می شود.قرنها مرکز حکومت بوده سلسه های بزرگی همچون هخامنشیان و ساسانیان در این سرزمین تشکیل شده اند.فارس گرچه اینک استانیست در میان دیگر استانهای کشور با حدود و مرزهای جغرافیایی مشخص ،اما همچنین نامی است که سرزمین باستانی ایران برای سالیان دراز نام خود را در اذهان جهانیان از آن وام می گرفت .بدین ترتیب بیجا نخواهد بود اگر گفته شود که استان فارس چکیده تمدن کهن و پر بار این مرز و بوم و مایه افتخار هر ایرانیست.

در اوج اقتدار پاسارگاد نجیب زاده های پارسی در دشت کمین (سعادتشهر کنونی )و تنگ بلاغی . شهرها و روستاهای را تاسیس نمودند و به باغ داری وکشاورزی مشغول شدند.که نام یکی از این شهرها در لوح های گلی تخت جمشید کَمینوش ( تحقیقات دکتر عبدالمجید ارفعی منطبق بر تولید انگور و کیفیت شیره انگور ) و در فارسنامه ابن بلخی((کُمه ))ذکر شده است. پس از آن نام های زیادی را بر خود دیده است از آن جمله کَمین , اکلیدک، کلیدک یا کِلیلَک ( در زمان قاجار), سعادت آباد در زمان پهلوی و سعادتشهر در حال حاضر.و با توجه به فعالیت های اقامتگاه بومگردی کلبه آقامیر این سرزمین کهن و تمدن ساز با قابلیتهای طبیعی، بومی و فرهنگی در کنار طبیعت آسمان شب به عنوان نخستین شهر اکو توریستی نجومی ایران و جهان نام گرفته است.

با آغاز شب ۱۷ مهر ماه عطر شیره انگور فضای سعادتشهر (پاسارگاد) را فرا می گیرد . کار گاه های شیره پزی با قدمتی بیش از ۴۰۰۰ سال ، رسم کهن و دیرینه را بجا آورده ،دیگهای شیره پزی مملو از شیره انگور و پاتیلهای آب انگور منتظر پخت میباشند .قدیمی ترین کار گاه شیره پزی با قدمتی بیش از ۴۰۰ سال واقع در سعادت شهر خیابان شاهزاده حسین واقع در باغ آقامیر جهت برگزاری مراسم شیره پزان مرمت گردید.

جشن انگور و مراسم شیره پزی با ساختار قدیمی و کهن خود در تاریخ ۲۴ مهر ماه در محل کلبه آقامیر و باغ آقامیر برپا می گردد از کلیه علاقمندان جهت حضور دعوت به عمل می آید. با کشف کارگاه شیره پزی در تنگه بلاغی پاسارگاد(سعادتشهر) و تطبیق آن با کارگاه های شیره پزی حال حاضر در پاسارگاد(سعادتشهر) کارشناسان خبره میراث فرهنگی متوجه شدند پیشینه شیره پزی در پاسارگاد به ۴۰۰۰ سال قبل بر می گردد.

لذا این مراسم با اندکی تغییر که در طرز تهیه آن بوجود آمده جز مراسمی که در این مرز بوم با کمترین تغییر هنوز برگزار می شود.

پس از اغاز پاییز و فصل برداشت انگور در پاسارگاد کار گاههای شیره پزی که به اصطلاح چرخشت یا بصورت عامیانه کُرشک نامیده می شود بازسازی می شود . مصالح بیشتر کاه و گل می باشد .

از مزارع گندم اطراف کاه را جمع آوری می نمایند پس از بسته بندی و حمل آن به باغ آن را با گل مخلوط نموده و کاه گل درست می نمایند. باغات عمدتا در پاسارگاد بوسیله قنات آبیاری می شوند. فصل پاییز که استفاده از آب قنات کم می شود .آب قنات را به سمت کرشک ها سرازیر کرده و در حوض چه هایی آن را نگه داری می نمایند. قناتی که باغ مورد نظر ما را آبیاری می نماید قنات دز می باشد. در پاسارگاد(سعادتشهر) ۱۳ رشته قنات جاری می باشد.

کاه گل مربوطه را بصورت چینه بر دیوار های فروریخته گذاشته آنرا بازسازی می نمایند .قدمت بعضی از این دیوار ها و کرشک ها به ۴۰۰ سال نیز میرسد .کلبه آقامیر با توجه به موروثی بودن این مراسم در خاندان میری کرشکی با تمام تجهیزات با قدمتی ۴۰۰ ساله را مدیریت نموده که جشن انگور و مراسم شیر ه پزان هر ساله در آن انجام می شود.

کاه گل مربوطه را بصورت پس از آماده سازی با بیل بر روی دیوار گذاشته و با دست آن را صاف می نمایند که یک چینه به طول ۵ متر و ارتفاع ۵۰ سانتیمتر در عرض ۳۰ سانتیمتر چیده می شود که پس از دو روز دوباره چینه ای با همین ابعاد بر روی آن قرار می گیرد. این روند ادامه داشته تا دیواری به ارتفاع ۲ متر بدست آید.تمیز کردن کرشک از هر گونه آلودگی خمره ها وپاتیل ها بوسیله گچ اندود شده و جهت شستشو در محل کار گاه مستقر می گردد.

سوخت دیگ شیره پزی امروزه با گازوئیل و بوسیله چراغ هایی با مشعل های روبرو تهیه می شود. بصورت سنتی در سالهای نه چندان دور از هیزم عموما بنه استفاده می گردید .تنها تغییری که در این رسم کهن بوجود آماده سوخت آن می باشد. ودر ضمن بهخاطر خشکسالی از آب شهری استفاده می گردد در قدیم بوسیله آب قنات تهیه می شدظ